دکتر سیده رقیه پناهی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، نهمین نشست «مفاهمه» دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با محوریت «خشونت علیه کادر بهداشت و درمان» با قدردانی از استادان حاضر در نشست اظهار کرد: مباحث مطرحشده از سوی دکتر سیاهپور درباره ریشههای تاریخی خشونت، بسیار جذاب و کاربردی بود و امیدواریم در نشستهای آینده نیز این موضوع بهصورت تخصصیتر دنبال شود؛ چرا که پرداختن ریشهای به مسائل، میتواند ما را در مسیر بهبود شرایط قرار دهد.
وی با اشاره به سخنان دکتر جهانبخش افزود: یکی از نکات قابل توجه این بود که انسانها هنگام وقوع حوادث، به دنبال یافتن مقصر هستند؛ زیرا این موضوع تا حدی به آنها احساس امنیت و آرامش میدهد. بنابراین باید شرایط روحی بیماران و همراهان آنان را درک کنیم و در عین حال تلاش کنیم بروز خشونت با حس مسئولیتپذیری همراه باشد تا کمترین آسیب به دیگران وارد شود.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با بیان اینکه هیجانها به سرعت در محیطهای درمانی منتقل میشوند، گفت: در حوادث تلخ، بهویژه هنگام فوت بیماران، فضای ملتهب میتواند به سرعت همه افراد حاضر را تحت تأثیر قرار دهد و مدیریت شرایط را دشوارتر کند؛ از این رو مدیریت هیجانها و کنترل فضای روانی حادثه از اهمیت بالایی برخوردار است.
دکتر پناهی با تأکید بر نقش آموزش در کاهش خشونت خاطرنشان کرد: اگر قرار است در حوزه سلامت صاحب اثر باشیم، استمرار آموزشها، برگزاری چنین نشستهایی و تقویت مهارتهای ارتباطی، مهارتهای هیجانی و آموزش کنترل خشم باید بهطور جدی در دستور کار قرار گیرد.
وی افزود: هرچند همکاران ما نیز مانند سایر افراد جامعه با فشار کاری، مشکلات معیشتی و فرسودگی شغلی مواجه هستند، اما دانشگاه تلاش خواهد کرد آموزشهای مستمر در بیمارستانها و مراکز درمانی برگزار شود تا زمینه ارائه خدمات شایستهتر به مردم فراهم شود.
رئیس دانشگاه همچنین از همراهی اصحاب رسانه در برگزاری و انعکاس نشستهای مفاهمه قدردانی کرد و گفت: رسانهها نقش مهمی در گسترش فرهنگ گفتوگو و تبیین صحیح مسائل جامعه دارند و امیدواریم با استمرار این نشستها، زمینه تبادل نظر و ارائه راهکارهای مؤثر بیش از پیش فراهم شود.
در ادامه، دکتر مسلم شریفی، معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، با بیان اینکه سلامت تنها به درمان محدود نمیشود، اظهار کرد: خشونت صرفاً علیه کادر درمان نیست و کارکنان حوزه بهداشت نیز همتراز و گاهی حتی بیش از همکاران درمانی، خشونت را تجربه میکنند، اما متأسفانه چه در گفتوگوها و چه در عمل، کمتر به این موضوع پرداخته شده است.
وی با تأکید بر اینکه جامعه را نمیتوان به طور کامل مقصر این وضعیت دانست، افزود: کارکنان حوزه بهداشت در بسیاری از موارد برای جلوگیری از تخلفات آشکار اقدام میکنند و در همین مسیر با خشونتهای عینی مواجه میشوند و گاهی ناچارند مدتها در راهروهای مراجع قضایی در رفتوآمد باشند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج خواستار توجه بیشتر به این موضوع در ادبیات حوزه سلامت شد و گفت: باید از مرحله گفتوگو عبور کرده و اقدامات عملی را در دستور کار قرار دهیم.
شریفی همچنین پیشنهاد کرد منشور «حقوق و تکالیف مراجعان» در تمامی مراکز بهداشتی و درمانی تدوین و نصب شود تا در کنار آگاهی مردم از حقوق خود، مسئولیتها و تکالیف آنان نیز بهصورت شفاف اطلاعرسانی شود.
در ادامه، دکتر زهره زارعی مشاور رئیس دانشگاه در امور بانوان و خانواده با اشاره به پیچیدگی روابط در مراکز درمانی اظهار کرد: خشونت در محیطهای بیمارستانی پدیدهای چندبعدی است و مدیریت آن نیازمند توجه همزمان به عوامل روانشناختی، اجتماعی و ساختاری است.
وی افزود: بسیاری از واکنشهای همراهان بیمار ناشی از اضطراب، نگرانی، احساس مسئولیت نسبت به بیمار و شرایط دشوار محیطهای درمانی است و نباید همه این رفتارها را صرفاً از زاویه برخوردهای فردی تحلیل کرد.
این روانشناس با تأکید بر نقش مهارتهای ارتباطی در کاهش تنشها گفت: ایجاد احساس شنیده شدن و درک شدن در مراجعان میتواند بسیاری از تنشها را کاهش دهد، اما این موضوع هرگز به معنای نادیده گرفتن حقوق کادر درمان نیست.
وی امنیت روانی و فیزیکی پزشکان، پرستاران و کارکنان نظام سلامت را پیششرط ارائه خدمات باکیفیت دانست و تصریح کرد: همانگونه که بیماران حق برخورداری از احترام و تکریم دارند، کارکنان نظام سلامت نیز حق دارند در محیطی امن و به دور از خشونت به مردم خدمت کنند.
دکتر زارعی در پایان، آموزش مهارتهای ارتباطی، آموزش حقوق و مسئولیتهای متقابل بیماران و کادر درمان، کاهش عوامل ساختاری تنشزا، حمایت حقوقی از کارکنان و تقویت فرهنگ گفتوگو را از مهمترین راهکارهای کاهش خشونت در مراکز درمانی عنوان کرد.
