دکتر مسلم شریفی، معاون بهداشت و رئیس مرکز بهداشت استان با تأکید بر اینکه در حال حاضر خطر آلودگی انسانی به ویروس هانتا در استان بالا نیست، گفت: این بیماری اگرچه نادر است، اما به دلیل شدت علائم، آگاهی از راه‌های پیشگیری اهمیت زیادی دارد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، وی گفت: ویروس هانتا (Hantavirus) خانواده‌ای از ویروس‌های خطرناک است که عمدتاً توسط جوندگان منتقل می‌شود و می‌تواند منجر به بیماری‌های شدید تنفسی یا کلیوی در انسان شود.

وی افزود: این ویروس‌ها در سراسر جهان پراکنده‌اند و هرچند بروز بیماری کم است، اما به دلیل شدت درگیری ریوی یا کلیوی، میزان مرگ‌ومیر می‌تواند بالا باشد.

ویروس هانتا چیست؟

دکتر شریفی اظهار داشت: ویروس هانتا یک ویروس آران‌ای غلاف‌دار است که جوندگان را آلوده می‌کند، بدون اینکه در آن‌ها بیماری ایجاد شود.

وی گفت: این ویروس از طریق ادرار، مدفوع و بزاق جوندگان دفع می‌شود و در محیط باقی می‌ماند.

چگونه منتقل می‌شود؟

وی افزود: اصلی‌ترین راه انتقال به انسان، استنشاق ذرات معلق آلوده است؛ ذراتی که زمانی ایجاد می‌شوند که فضولات خشک‌شده جوندگان در مکان‌های کم‌تهویه مانند انبارها، آلونک‌ها یا خانه‌های روستایی جابه‌جا یا جارو شوند. 

دکتر شریفی گفت: گزش مستقیم جونده بسیار نادر اما ممکن است.

وی خاطرنشان کرد: همه انواع هانتاویروس قابلیت انتقال بین انسان‌ها را ندارند و این انتقال تنها در گونه آندویروس آمریکای جنوبی گزارش شده که آن هم بسیار نادر است و معمولاً از طریق تماس بسیار نزدیک رخ می‌دهد.

علائم بیماری چیست؟

معاون بهداشت استان گفت: علائم معمولاً ۱ تا ۶ هفته پس از مواجهه بروز می‌کند و بیماری در دو سندروم اصلی دیده می‌شود.

وی توضیح داد:  در سندروم ریوی هانتاویروس (HPS) که در آمریکا شایع‌تر است، ابتدا تب، خستگی و درد عضلانی ظاهر می‌شود و سپس سرفه، تنگی نفس و نارسایی تنفسی ممکن است رخ دهد. میزان مرگ‌ومیر در این نوع حدود ۳۵ تا ۳۸ درصد است.  در «تب خونریزی‌دهنده با سندرم کلیوی (HFRS) که در آسیا و اروپا بیشتر دیده می‌شود، کلیه درگیر می‌شود و بیماری می‌تواند باعث افت شدید فشار خون، خونریزی داخلی و حتی نارسایی حاد کلیه شود. سالانه حدود ۱۵۰ هزار مورد HFRS در جهان گزارش می‌شود.

آیا درمانی وجود دارد؟

وی گفت: تاکنون هیچ درمان اختصاصی یا واکسن مؤثری برای این ویروس وجود ندارد و درمان بر پایه مراقبت‌های حمایتی است.

وی افزود: اکسیژن‌تراپی، کمک‌تنفسی، دیالیز، مدیریت مایعات و کنترل فشار خون مهم‌ترین اقدامات درمانی در بیماران هستند.

راه‌های پیشگیری

دکتر شریفی تأکید کرد: پیشگیری در این بیماری بسیار اهمیت دارد. وی گفت: کنترل جوندگان و جلوگیری از ورود آن‌ها به منازل و اماکن، استفاده از تله یا طعمه‌گذاری در صورت مشاهده جوندگان، پرهیز از جارو کردن فضولات خشک‌شده و خیس کردن محل با مواد ضدعفونی‌کننده مانند محلول آب و وایتکس، پاکسازی با دستمال مرطوب پس از چند دقیقه، استفاده از دستکش و ماسک مناسب، ترجیحاً N95 از جمله راه‌های کاهش خطر مواجهه هستند.

وی افزود: با وجود حضور برخی گونه‌ها در منطقه، تاکنون گزارش قطعی ابتلا به این ویروس در کشور ثبت نشده است.

وی گفت: در استان کهگیلویه و بویراحمد نیز خطر انتقال انسانی در حال حاضر بالا نیست، اما رعایت موارد ایمنی برای افرادی که هنگام رفت‌وروب در معرض استنشاق ذرات آلوده به فضولات جوندگان قرار دارند ضروری است.

وی در پایان اظهار داشت: با توجه به محدود بودن موارد بیماری در جهان و نبود گزارش در کشور، فعلاً اقدامات خاصی از سوی دستگاه‌های رسمی اعلام نشده؛ اما آموزش عمومی بدون ایجاد استرس، آگاه‌سازی گروه‌های در معرض خطر و تأمین وسایل حفاظت فردی برای پاکبانان، کارکنان انبارها و سایر مشاغل مشابه می‌تواند در دستور کار قرار گیرد.