نوربخش عالیوند کارشناس تغذیه و رژیم درمانی شبکه بهداشت و درمان لنده به مناسبت پویش تغذیه سالم با شعار نان و سلامت (15تا 30 آذر) در خصوص نان کامل و تاثیر آن بر سلامتی و همچنین توصیه هایی در خصوص نان سالم بیان کردند.
به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان لنده عالیوند با بیان اینکه نان به عنوان غذای اصلی بسیاری از مردم کشورهای جهان، قسمت اعظمی از انرژی، پروتئین، املاح و ویتامین های مورد نیاز بدن انسان را تامین می کند گفت: سلامت و کیفیت نان مصرفی از اهمیت ویژه ای برخوردار است
وی افزود: نان پر مصرف ترین ماده غذایی مورد استفاده درخانوارهای ایرانی بوده و کیفیت آن به صورت مستقیم بر سلامت جامعه اثر می گذارد. تأثیر مصرف نان کامل (دارای سبوس و گیاهک گندم) در پیشگیری از ابتلا به انواع بیماری ها ازجمله مشکلات قلبی-عروقی، دیابت، مشکلات گوارشی، سرطان ها، چاقی و مشکلات متابولیکی در تحقیقات بالینی متعددی اثبات شده است. با وجود این شواهد علمی، چندین دهه است که سبوس و جوانه گندم در اکثر کارخانجات کشور، در مقادیر مختلف از آرد جداسازی می شود و نان حاصل از این آرد، نه تنها ارزش غذایی بسیار پایینی دارد، بلکه موجب شیوع انواع بیماری ها می شود در واقع با سبوس گیری 85% فیبر، ویتامنیها، املاح وکل جوانه جداسازی می گردد.
کارشناس تغذیه شبکه بهداشتو درمان لنده اظهار داشت: بررسی های انجام شده در ایران نشان داده است که مردم ایران نان کامل را کمتر و نان سفید را بیشتر مصرف می کنند. درحالیکه نان کامل نسبت به نان های تهیه شده با آرد سفید از ارزش تغذیه ای بالاتری برخوردار می باشد. طبق گزارش بار بیماری ها، در سال 2023 مصرف کم غلات کامل اصلی ترین عامل خطر رژیم غذایی در مرگ زودهنگام در ایران بود و در همان سال بالغ بر 10 هزار مرگ زودرس به دلیل بیماری های قلبی عروقی، دیابت و برخی از سرطان ها منتسب به مصرف کم غلات کامل در ایران بود.
عالیوند ادامه داد: نان کامل از آرد کامل تهیه می شود. آرد کامل آردی است که از تمامی اجزای دانه گندم (اندوسپرم، سبوس و جوانه) پس از پوستگیری اولیه تهیه می شود. آرد کامل می تواند در تولید انواع نان و فراورده هـای آردی به کار رود و میزان سبوسگیری آن از 2% تا کمتر از 6% است. نان سبوس دار از آردی که از تمامی اندوسپرم و بخشـی از پوسـته و درصـدی از جوانه گنـدم تهیـه مـی شـود. ایـن آرد اغلـب در تولیـد نـان سـنگک کـاربرد دارد و میـزان سبوسگیری آن از 6% تا کمتر از 10% است
وی خاطرنشان کرد: باید توجه داشت که پاشیدن سبوس روی نان قبل از پخت، سلامت نان را کاهش میدهد و نان سبوسدار باید با آرد سبوسدار تهیه شود، نه با افزودن سبوس بهصورت دستی روی نان. چون سبوس حاوی فیتات است و اگر مرحله تخمیر را طی نکرده باشد مانع جذب آهن، کلسیم، روی، منیزیم میشود
فرایند سبوس گیری دلایل مختلفی دارد از جمله حذف آلاینده ها و فلزات سنگین از پوسته گندم. پوسته گندم حاوی آلاینده و فلزات سنگین است لازم است حداقل 2 درصد سبوس گیری حتما اتفاق بیافتد.
نان سبوسدار منبع خوبی از فیبر و مواد معدنی است. مصرف این نان با بهبود عملکرد گوارشی، کاهش یبوست و افزایش احساس سیری همراه است ، و منجر به بهبود فشار خون، دیابت، کنترل بیماری های متابولیک و چاقی می گردد.
وی در پایان توصیه هایی در خصوص اهمیت نان سالم بیان کردند:
- فیبرنامحلول موجود در نان کامل از ایجاد یبوست پیشگیری می کند.
- با مصرف نان سبوس دار و دریافت فیبر بیشتر عملکرد دستگاه گوارش خود را بهبود دهید.
- نان داغ را فورا در کیسه پلاستیکی قرار ندهید تا از ایجاد رطوبت و کپکزدگی جلوگیری شود.
- نان مصرفی روزانه خود را از نانهای سبوسدار انتخاب کنید خطر ابتلا به دیابت را در خود کاهش دهید
- نان را به اندازه مصرف کنید و از دورریز آن بپرهیزید .
- نان را از رژیم غذایی خود حذف نکنید، بلکه نان سالم مصرف کنید.
- نان منبع اصلی کربوهیدراتهای پیچیده است و نباید بهطور کامل حذف شود.
- با مصرف روزانه نان کامل ، خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، چاقی و دیابت نوع ۲ را کاهش دهید.
- برای تامین فیبر، ویتامین های گروه B و مواد معدنی نان های سبوس دار را جایگزین نان لواش و تافتون یا تست های سفید کنید.
- در هنگام خرید نان از کیسه های پارچه ای استفاده کنید.
- از خرید نانهایی که نانوا سبوس را به صورت دستی به خمیر نان اضافه می کند جدا خودداری کنید.
- مصرف نان های سبوس دار خطر بیماری های دیابت و پرفشاری خون را کاهش می دهد.