ایمیل نویسنده خلاصه سیاستی: moradi2011@yahoo.com لینک خلاصه سیاستی در سایت مجله: http://journal.ihio.gov.ir/article-1-399-fa.html

تباهندگی مالی: رویکردی سیاستی به کاهش اثرات مالی بر بیماران در نظام بیمه سلامت ایران

پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی یاسوج: برای کاهش بار مالی بیماران نیاز به سیاست‌های چندبعدی و عملی داریم

نشست خلاصه سیاستی با عنوان " تباهندگی مالی: رویکردی سیاستی به کاهش اثرات مالی بر بیماران در نظام بیمه سلامت ایران" در تاریخ 20/2/1405 توسط واحد ترجمان دانش با حضور معاون محترم تحقیقات و فناوری، مدیر محترم اطلاع رسانی پزشکی و منابع علمی و سیاست گذاران و ذینفعان و ذی نقشان جهت بررسی چالش ها، راهکارهای عملی مبتنی بر شواهد بین‌المللی و توصیه‌های سیاستی در معاونت تحقیقات و فناوری برگزار شد.

مقاله خلاصه سیاستی که توسط دکتر محمد مرادی جو؛ عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج در فصلنامه علمی-پژوهشی بیمه سلامت ایران (دوره ۸، شماره ۳، پاییز ۱۴۰۴) منتشر شده است، با بررسی شواهد علمی داخلی و بین‌المللی، ابعاد مختلف تباهندگی مالی، عوامل مؤثر بر آن و پیامدهای آن را تحلیل کرده است.

دکتر مرادی‌جو با اشاره به اینکه تباهندگی مالی (Financial Toxicity) به عنوان بار اقتصادی و فشار روانی ناشی از هزینه‌های درمان سرطان و سایر بیماری‌های مزمن، به یکی از چالش‌های جدی و رو به افزایش نظام سلامت ایران تبدیل شده است، گفت: "این پدیده بیماران را در معرض پیامدهایی مانند بدهی سنگین، کاهش کیفیت زندگی، فروش دارایی‌ها، استقراض و حتی ترک یا ناتمام ماندن درمان قرار می‌دهد".

وی افزود: علی‌رغم اجرای پوشش همگانی بیمه سلامت در کشور، محدودیت منابع، سهم بالای پرداخت از جیب بیماران و پوشش ناکافی داروها و فناوری‌های نوین درمانی، همچنان فشار مالی قابل توجهی بر بیماران و خانواده‌های آنان وارد می‌کند. این فشار نه تنها جنبه اقتصادی دارد، بلکه ابعاد روانی و اجتماعی مهمی نیز به همراه دارد و می‌تواند منجر به تأخیر در تشخیص بیماری، کاهش التزام درمانی و حتی بدتر شدن پیامدهای بالینی شود.

دکتر مرادی‌جو در ادامه به عوامل مؤثر بر تشدید تباهندگی مالی اشاره کرد و گفت: "عوامل مرتبط با بیماری (مانند نوع و مرحله سرطان)، عوامل جمعیت‌شناختی-اجتماعی (مانند درآمد پایین، سن جوان و وضعیت اقتصادی ضعیف) و عوامل سیستمی (مانند پوشش ناکافی بیمه، هم‌پرداختی بالا و ضعف هماهنگی بین سازمان‌های بیمه‌گر) از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده این پدیده هستند. مطالعات نشان می‌دهد که بین ۲۲ تا ۶۴ درصد بیماران سرطانی از استرس و نگرانی شدید مالی رنج می‌برند".

نویسنده مسئول مقاله با تأکید بر لزوم حرکت به سمت سیاست‌های جامع، پایدار و چندبعدی، راهکارهای عملی مبتنی بر شواهد بین‌المللی را معرفی کرد و افزود: "مداخلات مؤثری مانند استقرار سیستم ناوبری مالی بیماران، ارائه حمایت‌های مالی مستقیم، بهبود شفافیت هزینه‌ها، کاهش سهم پرداخت از جیب، تعمیق پوشش بیمه‌ای برای داروهای گران‌قیمت و یکپارچه‌سازی کارکردی سازمان‌های بیمه‌گر می‌تواند نقش مهمی در کاهش بار مالی بیماران و ارتقای عدالت در دسترسی به خدمات سلامت ایفا کند".

وی توصیه‌های سیاستی مشخصی را نیز مطرح کرد که از جمله آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: • ایجاد واحدهای ناوبری مالی در مراکز درمانی با هدف غربالگری زودهنگام، آموزش بیماران و راهنمایی آنان به منابع کمک مالی؛ • تأسیس صندوق ملی یا ویژه حمایت از بیماران سرطانی برای ارائه کمک‌های مستقیم به هزینه‌های درمانی و غیردرمانی؛ • کاهش هم‌پرداختی برای خدمات و داروهای ضروری سرطان؛ • افزایش شفافیت هزینه‌ها و آموزش پزشکان برای بحث درباره مسائل مالی با بیماران؛ • ارزیابی فناوری‌های سلامت جدید بر اساس معیار هزینه-اثربخشی.

دکتر مرادی‌جو در پایان اظهار داشت: "کاهش تباهندگی مالی تنها یک ضرورت پزشکی یا اقتصادی نیست، بلکه یک الزام اخلاقی و حق بنیادی بیماران است. اجرای این سیاست‌ها می‌تواند از فقر ناشی از هزینه‌های سلامت جلوگیری کند و به تحقق واقعی پوشش همگانی سلامت کمک نماید.

در پایان پرسش و پاسخ بین ذینفعان، مجری طرح و شرکت کنندگان در نشست انجام گردید. مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج آماده همکاری با سایر مراکز و نهادهای ذی‌ربط برای اجرای مطالعات محلی و عملیاتی کردن این توصیه‌ها است".

این مقاله با کد اخلاق IR.YUMS.REC.1404.192 مورد تأیید کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی یاسوج قرار گرفته و با حمایت مالی این دانشگاه انجام شده است.