مدیریت اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج یک نشست خبری با عنوان "راهبردی برای سیاست گذاری مسئولان در بازتاب آمار خودکشی در ایران" در تاریخ  30/10/1404 در سالن جلسات معاونت تحقیقات و فناوری  با حضور سیاستگذاران و ذینفعان جهت " ارائه راهبردهای کلیدی برای رسانه سازی" برگزارکرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، در این نشست خبری معاون تحقیقات و فناوری، مدیر اطلاع رسانی پزشکی به همراه نماینده صدا و سیما استان کهگیلویه و بویراحمد، نماینده بهزیستی استان کهگیلویه و بویراحمد، معاونت درمان دانشگاه، معاونت بهداشتی و رئیس مرکز بهداشت استان، مدیر روابط عمومی دانشگاه حضور داشتند.

بازتاب رسانه‌ای آمار خودکشی بدون تحلیل علمی و اجتماعی، می‌تواند پیامدهای ناخواسته‌ای برای سلامت روان جامعه به همراه داشته باشد؛ موضوعی که یک پژوهشگر سیاست‌گذاری سلامت بر ضرورت توجه جدی به آن تأکید کرده است.

دکتر محمد مرادی‌جو، رئیس مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دانشگاه علوم پزشکی یاسوج و پژوهشگر سیاست‌گذاری سلامت، در مقاله‌ای که به‌تازگی در نشریه «فرهنگ و ارتقاء سلامت» وابسته به فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران منتشر شده است، به بررسی پیامدهای رسانه‌ای‌سازی آمار خودکشی در ایران پرداخته و راهبردهایی سیاست‌محور برای پوشش مسئولانه این موضوع ارائه کرده است.

مرادی‌جو با اشاره به شواهد علمی بین‌المللی توضیح داد: "پژوهش‌ها نشان می‌دهند بازتاب غیرمسئولانه اخبار و آمار خودکشی می‌تواند موجب بروز اثر ورتر شود؛ پدیده‌ای که در آن افراد مستعد، رفتار خودکشی را تقلید می‌کنند. این خطر در شرایطی که حمایت‌های اجتماعی و روانی ضعیف‌تر است، تشدید می‌شود".

به گفته وی، در مقابل، رسانه‌ها می‌توانند نقشی پیشگیرانه ایفا کنند. "بر اساس اثر پاپاگنو، روایت‌های امیدبخش، داستان‌های عبور از بحران، ارتقای سواد سلامت روان و معرفی مسیرهای کمک‌رسانی می‌تواند به کاهش افکار و رفتارهای خودکشی کمک کند".

این پژوهشگر سیاست‌گذاری سلامت با انتقاد از شیوه رایج بازتاب آمار خودکشی در برخی رسانه‌ها افزود: "انتشار صرف اعداد و درصدهای افزایش خودکشی بدون تحلیل زمینه‌ای، نه‌تنها آگاهی‌بخش نیست، بلکه می‌تواند احساس درماندگی و بی‌پناهی را در جامعه تقویت کند".

در این مقاله که به‌صورت خلاصه سیاستی (Policy Brief) منتشر شده، پنج راهبرد کلیدی برای سیاست‌گذاری مسئولانه در بازتاب رسانه‌ای خودکشی پیشنهاد شده است؛ از جمله:

تمرکز رسانه‌ها بر روایت‌های امیدبخش و پیشگیرانه

ارائه تحلیل علمی و اجتماعی در کنار آمار

آموزش تخصصی خبرنگاران و فعالان رسانه‌ایمرادی‌جو تأکید کرد: «رسانه‌ها باید به‌عنوان بخشی از نظام سلامت روان کشور دیده شوند. شواهد علمی نشان می‌دهد پوشش غیرمسئولانه اخبار خودکشی می‌تواند نرخ خودکشی را افزایش دهد، در حالی که رویکرد مسئولانه و آگاهانه رسانه‌ای می‌تواند به کاهش آسیب‌های روانی و افزایش امید اجتماعی منجر شود".

وی در پایان خواستار اجرای مؤثر «دستورالعمل ملی مدیریت اخبار خودکشی»، تقویت آموزش رسانه‌ای و همکاری نزدیک میان نظام سلامت، رسانه‌ها و سیاست‌گذاران شد و افزود: "هدف نهایی باید ایجاد فضایی رسانه‌ای باشد که هم اطلاع‌رسانی دقیق و علمی را تضمین کند و هم از آسیب به افراد آسیب‌پذیر جلوگیری نماید".

گفتنی است این پژوهش با رعایت اصول اخلاق در پژوهش و با تأیید کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی یاسوج و با کد اخلاق IR.YUMS.REC.1404.140 انجام شده است.