کارشناس مسئول واحد مدیریت کاهش خطر و بلایای معاونت بهداشتی همزمان با آغاز فصول پاییز و زمستان، نسبت به افزایش خطر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن (CO) هشدار داد و رعایت دقیق نکات ایمنی در نصب و به‌کارگیری وسایل گرمایشی را برای حفظ جان شهروندان ضروری دانست.

 به گزارش روابط عمومی دانشگاه، رنجبر با بیان اینکه گاز مونوکسید کربن به دلیل بی‌رنگ، بی‌بو، بی‌طعم و غیرمحرک بودن به عنوان «قاتل خاموش» یا نامرئی شناخته می‌شود، گفت: با سرد شدن هوا افراد معمولاً نگران ابتلا به سرماخوردگی یا آنفولانزا هستند، در حالی که خطری به مراتب خاموش‌تر و مرگبارتر در کمین است و فرد تا زمان بروز مسمومیت شدید، متوجه حضور این گاز کشنده در محیط نمی‌شود.

وی در تشریح علائم گازگرفتگی اظهار داشت: علائم خفیف شامل سردرد مبهم، سرگیجه، ضعف و بی‌حالی، تهوع یا استفراغ، تنگی نفس و احساس گیجی است که غالباً با سرماخوردگی اشتباه گرفته می‌شود. در مراحل شدیدتر، این گاز می‌تواند منجر به کاهش سطح هوشیاری، تشنج، کما و در نهایت ایست قلبی-تنفسی و مرگ شود.

این کارشناس بهداشت تأکید کرد: چنانچه چند نفر در یک فضای بسته هم‌زمان دچار این علائم شوند و با خروج از محیط و ورود به هوای آزاد حال عمومی آن‌ها بهبود یابد، باید بلافاصله به مسمومیت با مونوکسید کربن مشکوک شد.

کارشناس مسئول واحد مدیریت کاهش خطر و بلایا، نقص در عملکرد یا نصب نامناسب بخاری‌های گازی، پکیج‌ها و آبگرمکن‌ها به‌ویژه در فضاهای کوچک و بسته نظیر حمام و آشپزخانه‌های بدون تهویه را از مهم‌ترین علل بروز حوادث برشمرد و افزود: استفاده از دودکش‌های غیراستاندارد، مسدود یا جداشده، روشن کردن وسایلی نظیر گاز پیک‌نیکی و اجاق گاز خوراک‌پزی برای گرم کردن اتاق و همچنین روشن گذاشتن خودرو در پارکینگ‌های دربسته از دیگر عوامل حادثه‌آفرین هستند.

 وی برای به صفر رساندن آمار جان‌باختگان ناشی از گازگرفتگی، بر رعایت نکات زیر تأکید کرد: آزمون داغی لوله بخاری: در زمان روشن بودن وسیله گرمایشی، لوله دودکش همواره باید کاملاً داغ باشد؛ سرد بودن لوله نشان‌دهنده نقص در تخلیه گاز و پس‌زدگی آن به داخل منزل است. نصب کلاهک H: انتهای دودکش در پشت‌بام حتماً باید مجهز به کلاهک استاندارد H باشد و دست‌کم ۸۰ سانتی‌متر تا یک متر بالاتر از سطح بام قرار گیرد تا جریان باد مانع خروج دود نشود.

ممنوعیت لوله‌های آکاردئونی: لوله‌های فنری و آلومینیومی آکاردئونی به مرور زمان دچار سوراخ‌های ریز و افتادگی می‌شوند؛ بنابراین تنها استفاده از لوله‌های فلزی استاندارد و درزگیری کامل اتصالات مجاز است. بررسی مسیر دودکش: قبل از راه‌اندازی بخاری، مسیر دودکش باید از نظر عدم انسداد (مثلاً لانه‌گذاری پرندگان) بررسی شود.

تأمین جریان هوای تازه: هرگز نباید تمام درها و پنجره‌ها به شکل مطلق پلمپ شوند؛ وجود یک روزنه باریک برای ورود اکسیژن و تبادل هوا الزامی است. نصب حسگر مونوکسید کربن: استفاده از دستگاه‌های هشداردهنده استاندارد گاز CO در منازل، مشابه کپسول آتش‌نشانی، می‌تواند با اعلام هشدار زودهنگام جان اعضای خانواده را نجات دهد. 

خانم رنجبر در پایان به اقدامات امدادی اولیه اشاره کرد و گفت: «در صورت مواجهه با فرد مسموم، نخستین گام حفظ ایمنی امدادرسان است؛ لذا پس از کشیدن نفس عمیق و پوشاندن دهان با دستمال مرطوب، باید سریعاً درها و پنجره‌ها را باز کرده، وسیله گرمایشی را خاموش و فرد را به هوای آزاد منتقل کرد. پس از آن باید بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته شود، لباس‌های تنگ فرد آزاد شده و در صورت بیهوش بودن مصدوم (مشروط به داشتن تنفس)، وی در وضعیت خوابیده به پهلو (وضعیت ریکاوری) قرار گیرد تا راه هوایی او باز بماند.