به گزارش وبدا یاسوج، آقای یزدان‌پناه در دوازدهمین نشست مفاهمه دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با استناد به آموزه‌های قرآنی و اسلامی پیرامون تکریم اصیل انسان و رحمت للعالمین بودن پیامبر اکرم (ص) اظهار داشت: دین مبین اسلام ریشه خشونت را در غرور، تکبر و انحراف می‌داند و از منظر روان‌شناسی نیز پدیده خشونت هرگز تک‌بعدی نبوده و حاصل برآیند عوامل زیستی، عصبی، روانی و محیطی است؛ به ویژه در محیط درمان که با رویکردی سیستمی مواجه هستیم.
وی با تحلیل ابعاد مختلف پدیده خشونت افزود: مراجعانی که با بیمار خود به مراکز درمانی می‌آیند، از مرگ، بیماری و درماندگی هراسانند و گاه نگاه تحقیرآمیز یا تهدیدگر برخی رفتارها، آن‌ها را به سمت پرخاشگری سوق می‌دهد و در سوی مقابل، کمبود شدید نیروی انسانی در کشور از جمله کمبود هزاران پرستار که بار سنگین کار را بر دوش همکاران ما می‌گذارد، موجب فرسودگی شغلی مزمن و کاهش آستانه تحمل و تاب‌آوری کادر درمان شده است؛ چنان‌که شهدای خدمت نظیر پزشکان متخصص قلب قربانی این چالش‌ها بوده‌اند.
مسئول سلامت روان مرکز بهداشت شهید دامیده، پیامدهای خشونت را زنجیره‌ای از آسیب‌های سنگین و پنهان دانست و تصریح کرد: فرسایش نیروی انسانی، افزایش خطاهای پزشکی، رشد هزینه‌های حقوقی و قضایی و ایجاد بی‌اعتمادی عمیق نسبت به کادر درمان و رویکردهای پزشکی، از ترکش‌های جبران‌ناپذیر پدیده خشونت است که هیچ‌کس از آن در امان نمی‌ماند.
یزدان‌پناه در تشریح الزامات کاهش خشونت بیان کرد: مقابله با این معضل نیازمند برنامه‌ریزی در سه سطح پیشگیری، مدیریت و پس از حادثه است و متأسفانه سلامت روان همچنان در اولویت سیاست‌های نظام سلامت قرار نگرفته، در حالی که ریشه بسیاری از بیماری‌ها و بحران‌ها از جمله خودکشی و خشونت در همین حوزه است و در سطح مدیریت نیز توزیع متوازن نیروی انسانی و منابع مالی، ایجاد عدالت در نظام پرداخت، پایش مستمر و تقویت همکاری‌های بین‌بخشی با دستگاه قضایی و انتظامی امری ضروری است.
وی در خاتمه با اشاره به اینکه مشکل اصلی بشریت ضعف در مهارت ارتباطی است، خاطرنشان کرد: تقویت مهارت‌های زندگی و کنترل خشم، تمرین شنونده خوب بودن، رعایت مرزهای حرفه‌ای و نهادینه کردن همدلی، باری سنگین از روی دوش نظام سلامت برخواهد داشت و محیط درمان را به فضایی امن برای التیام آلام مردم تبدیل خواهد کرد.
معجزه «همدلی» در مهار خشونت بیمارستانی / لزوم آموزش مستمر تاب‌آوری و مهارت‌های ارتباطی به کادر درمان و مردم
در ادامه خانم بسطامی کارشناس سلامت روان مرکز بهداشت شهید دامیده بویراحمد با اشاره به اینکه خشم یک هیجان و احساس طبیعی انسانی است اما نباید به رفتارهای پرخطر تبدیل شود، گفت: همدلی ساده و پذیرش هیجانی همراه بیمار که در شرایط پرفشار روانی قرار دارد، می‌تواند بیش از چهل درصد تنش‌ها و خشونت‌ها در مراکز درمانی را پیش از وقوع رفتار پرخطر خنثی کند.
وی با تحلیل ریشه‌های روانی تنش میان مراجعان و پرسنل مراکز درمانی اظهار داشت: تجربه خشم به خودی خود قابل سرزنش نیست و واکنشی طبیعی در برابر ناکامی‌ها یا بحران‌های زندگی به شمار می‌رود، اما آنچه اهمیت دارد مدیریت هیجانات است تا خشم به رفتارهای آسیب‌رسان و نزاع ختم نشود.
وی با اشاره به شرایط دشوار کارکنان حوزه سلامت افزود: تأخیر در مطالبات، حجم کاری بالا و فشارهای مستمر شغلی موجب فرسودگی کادر درمان شده است، اما با توجه به اینکه کارکنان سلامت از سطوح دانشگاهی و دانش بالاتری برخوردارند، انتظار می‌رود مدیریت ارتباط و مدارا با بیمار را از خودمان آغاز کنیم؛ چرا که بیمار و همراه او به علت نگرانی شدید دچار کاهش آستانه تحمل و شکنندگی روانی هستند و عدم اطلاع کافی از فرآیندهای تریاژ و زمان‌بندی درمان، اضطراب آن‌ها را تشدید می‌کند.
این کارشناس سلامت روان تأکید کرد: یک پاسخ کلامی کوتاه همراه با درک شرایط بیمار، مانند اینکه می‌دانم شرایط سختی دارید و پیگیر وضعیت بیمارتان هستیم، به همراه بیمار آرامش تزریق می‌کند و از بروز درگیری‌های فیزیکی جلوگیری می‌نماید، در حالی که رفتارهای خشک یا عدم پاسخگویی شفاف، جرقه‌ای برای برافروختن خشم افراد مضطرب است.
بسطامی با اشاره به کاهش عمومی سطح تاب‌آوری در جامعه تحت تأثیر چالش‌های گوناگون بیان کرد: پیشنهاد مشخص ما الزام برگزاری کارگاه‌های عملی و ماهانه مهارت‌های زندگی، به ویژه مدیریت خشم، کنترل استرس و فنون تاب‌آوری برای کادر درمان و با بهره‌گیری از روان‌شناسان مراکز درمانی و اساتید برجسته است تا پرسنل توانایی خنثی‌سازی تعارضات در شرایط بحرانی را به دست آورند.
وی در پایان با تأکید بر لزوم ارتقای آگاهی جامعه از نظام سلامت خاطرنشان کرد: آشنایی با حقوق متقابل بیمار و پرسنل، نحوه اولویت‌بندی فوریت‌های پزشکی و فرهنگ کنترل هیجان باید از دوران مدرسه و در سنین پایین پایه‌گذاری شود. همچنین شفاف‌سازی منشور حقوق بیمار، وجود راهنمای بیمار در بدو ورود و در کنار آن، حمایت‌های قاطع حقوقی و اداری از پرسنلی که مورد خشونت کلامی یا فیزیکی قرار می‌گیرند، زنجیره امنیت روانی در مراکز درمانی را کامل خواهد کرد.
