به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، نشست خبری علمی با حضور معاون تحقیقات و فناوری، جمعی از مدیران و کارشناسان معاونت درمان و اصحاب رسانه، روز شنبه ۵ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ در سالن جلسات این معاونت برگزار شد. در این نشست، نتایج یک طرح تحقیقاتی ارزشمند با عنوان «طراحی و ارزیابی یک سیستم تصمیم‌یار بالینی جهت تشخیص زودهنگام سرطان تخمدان» رونمایی گردید که نشان می‌دهد سیستم هوشمند طراحی‌شده می‌تواند منجر به افزایش دقت و حساسیت تشخیص این بیماری در مراحل اولیه شود.

این طرح پژوهشی که حاصل یک پایان‌نامه دکتری است، با راهنمایی دکتر سیروس صالح‌نسب (عضو هیأت علمی دانشگاه و دکترای انفورماتیک پزشکی) و اجرای دکتر احمدرضا صفایی (دانشجوی پزشکی) به سرانجام رسید. همچنین خانم دکتر پروین غفاری (فوق‌تخصص انکولوژی زنان دانشگاه) به عنوان مشاور علمی و آقای دکتر علی گراوند (دکترای مدیریت اطلاعات سلامت از دانشگاه علوم پزشکی لرستان) در این پژوهش همکاری داشتند.

دکتر سیروس صالح‌نسب، استاد راهنمای این پژوهش، با اشاره به اهمیت تشخیص زودهنگام سرطان تخمدان به عنوان یکی از کشنده‌ترین سرطان‌های زنان اظهار داشت: «نبود روش غربالگری مؤثر و شباهت علائم اولیه به مشکلات خوش‌خیم، اغلب باعث تشخیص در مراحل پیشرفته و کاهش بقای بیماران می‌شود. از این رو، طراحی ابزارهای دقیق و قابل‌اعتماد یک ضرورت است.»

وی در توضیح این سیستم گفت: «سیستم هوشمند طراحی‌شده با نام MOCRA، شش روش معتبر تشخیصی بین‌المللی را به‌طور هم‌زمان و یکپارچه بررسی می‌کند و نتیجه نهایی را در قالب یک سطح خطر مشخص به پزشک ارائه می‌دهد. نکته قابل توجه آن است که این سیستم در ارزیابی ۶۸ بیمار، توانست همه موارد سرطانی را بدون حتی یک مورد خطا شناسایی کند و همچنین اکثر قریب به اتفاق توده‌های خوش‌خیم را نیز به‌درستی تشخیص دهد.»

دکتر احمدرضا صفایی، مجری اصلی طرح نیز در تشریح فنی این دستاورد گفت: «سیستم تصمیم‌یار بالینی یا CDSS، یک پایگاه دانش است که با تکیه بر تحلیل داده‌های بالینی، آزمایشگاهی و سونوگرافی بیمار، به پزشک در تشخیص، درمان و انتخاب دارو کمک می‌کند. ما در این طرح با ترکیب و تحلیل این داده‌ها بر اساس معتبرترین الگوریتم‌های بین‌المللی، یک سیستم واحد و منسجم برای تشخیص زودهنگام سرطان تخمدان ایجاد کردیم.»

کاربردها و تأثیرات کلیدی سیستم MOCRA:

- افزایش حساسیت تشخیصی: کاهش احتمال از دست رفتن موارد سرطان تخمدان در مراحل اولیه.

- ایجاد چارچوب تصمیم‌گیری یکپارچه: کاهش سردرگمی ناشی از اختلاف میان نتایج الگوریتم‌های مختلف و ایجاد شفافیت در تصمیم‌گیری بالینی.

- کاهش هزینه‌های درمانی: جلوگیری از انجام آزمایشات و اقدامات پاراکلینیکی بیهوده و غیرضروری.

- قابلیت استفاده گسترده: مناسب برای استفاده در مطب پزشکان متخصص، پزشکان عمومی و مراکز درمانی با امکانات محدود، که می‌تواند به ارجاع سریع‌تر بیماران پرخطر و افزایش اطمینان در درمان منجر شود.

دکتر صفایی در پایان با اشاره به این‌که این طرح برای نخستین بار در سطح ملی و در قالب یک پایان‌نامه پزشکی با خروجی نرم‌افزاری اجرا شده است، از مسئولین و متولیان پژوهشی خواستار توجه بیشتر به چنین طرح‌های فناورانه و معرفی آن‌ها در محافل علمی-پزشکی شد.

شایان ذکر است این پژوهش ارزشمند در یکی از مجلات معتبر بین‌المللی به چاپ رسیده و از طریق لینک زیر قابل دسترسی است:

لینک مقاله:  https://doi.org/10.1186/s13048-025-01929-3

  ایمیل ارتباطی با مجری اصلی طرح: cirruse.salehnasab@gmail.com

عنوان طرح: طراحی و ارزیابی یک سیستم تصمیم یار کلینیکی جهت تشخیص زودهنگام سرطان تخمدان

همکاران: خانم دکتر پروین غفاری،آقای دکتر احمدرضا صفایی

DOI:

https://doi.org/10.1186/s13048-025-01929-3

ایمیل دکتر:

cirruse.salehnasab@gmail.com

لینک مقاله:

MOCRA: A multi-algorithm clinical decision support system for the early detection of ovarian cancer | Journal of Ovarian Research | Springer Nature Link

https://link.springer.com/article/10.1186/s13048-025-01929-3