دکتر پناهنده، متخصص تغذیه و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، در نشستی تخصصی بر لزوم تحول بنیادین در شیوههای آموزش تغذیه به جامعه تأکید و اعلام کرد که رویکرد صرفاً دانشمحور و متمرکز بر لیست غذاهای ممنوعه، در تغییر رفتار پایدار مردم ناکام مانده است.
وی با بیان اینکه امروزه بزرگترین چالش ما، شکاف عمیق بین «دانش» و «رفتار» تغذیهای است، افزود: متأسفانه آموزشهای رایج، غالباً بر ارائه اطلاعات پیچیده علمی یا تاکید بر محرومیت متمرکز هستند. این روشها نه تنها انگیزهای ایجاد نمیکنند، بلکه اضطراب و سردرگمی را افزایش میدهند.
دکتر پناهنده خاطرنشان کرد که کلید موفقیت، عبور از آموزش صرف و ورود به حیطه توانمندسازی رفتاری است.
به گفته وی، این کار مستلزم درک موانع واقعی زندگی مردم، از دغدغههای اقتصادی و زمانبری تهیه غذای سالم تا فشارهای فرهنگی و باورهای غلط ریشهدار است.
چهار محور کلیدی برای آموزش مؤثر
این متخصص تغذیه، چهار محور را برای یک برنامه آموزشی مؤثر برشمرد:
آموزش «چرایی» به جای «چگویی»:
توضیح ساده و ملموس درباره تاثیر مستقیم هر ماده غذایی بر سلامت، انرژی و کیفیت زندگی، انگیزه درونی قدرتمندی برای تغییر ایجاد میکند.
ارائه جایگزینهای عملی و دستیافتنی:
به جای تأکید بر حذف، باید گزینههای سالم، خوشمزه و متناسب با بودجه و ذائقه محلی معرفی شوند.
مهارتمحوری:
آموزش عملی مهارتهایی چون خواندن برچسب مواد غذایی، طبخ سالم، مدیریت خرید و برنامهریزی برای وعدههای هفتگی.
خانوادهمحوری و فرهنگسازی:
با توجه به نقش کانون خانواده در شکلگیری عادات، برنامهها باید تمام اعضا، به ویژه کودکان و نوجوانان را هدف قرار دهند.
دکتر پناهنده در پایان با اشاره به زیرساخت گسترده شبکه بهداشت کشور، بر نقش کلیدی مراقبان سلامت و بهورزان در انتقال این آموزشهای سادهشده و کاربردی به عموم مردم، به ویژه در مناطق کمتر برخوردار تأکید کرد.
وی تصریح کرد که این تغییر نگرش آموزشی، نیازمند همکاری فرابخشی بین حوزههای سلامت، آموزش و پرورش و رسانه است.